Το ΕΚΑΒ Χρειάζεται Πραγματική Στήριξη από την Κοινωνία, όχι Απλώς Ευγνωμοσύνη
Το Εθνικό Κέντρο Άμεσης Βοήθειας (ΕΚΑΒ) αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της προνοσοκομειακής φροντίδας στην Ελλάδα. Καθημερινά, τα πληρώματά του αντιμετωπίζουν καταστάσεις όπου κάθε λεπτό μετράει: καρδιακές ανακοπές, τροχαία ατυχήματα, σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις, πνιγμονές ή τραυματισμούς από εργατικά ατυχήματα. Παρ’ όλα αυτά, η κοινωνία συχνά περιορίζει την αντίληψή της στο «ασθενοφόρο που έρχεται», χωρίς να κατανοεί την πολυπλοκότητα του έργου και τις τεράστιες ευθύνες που φέρει κάθε διασώστης.
Η υποστήριξη που αξίζει το ΕΚΑΒ δεν περιορίζεται σε χειροκροτήματα ή ευχαριστίες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης· χρειάζεται ουσιαστική γνώση, κατανόηση και ενεργή συμμετοχή από την κοινωνία. Η έλλειψη ενημέρωσης έχει πρακτικές συνέπειες: πολίτες καλούν το 166/112 για περιστατικά που δεν είναι επείγοντα, προκαλώντας καθυστερήσεις εκεί που κάθε λεπτό μετράει. Οι ελλείψεις σε προσωπικό, εξοπλισμό και μέσα μεταφοράς επιδεινώνονται όταν η κοινωνία δεν αντιλαμβάνεται τις ανάγκες και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το σύστημα.
Αυτή η απόσταση ανάμεσα στο ΕΚΑΒ και την κοινωνία δεν είναι φυσιολογική. Η αποτελεσματικότητα ενός συστήματος επείγουσας φροντίδας δεν εξαρτάται μόνο από τα ασθενοφόρα ή τους διασώστες· εξαρτάται και από τον τρόπο που η κοινωνία κατανοεί, σέβεται και στηρίζει αυτό το έργο. Όσο πιο ενημερωμένος είναι ο πολίτης, τόσο πιο γρήγορα και σωστά αντιδρά σε επείγουσες καταστάσεις, μειώνοντας τον χρόνο απόκρισης και αυξάνοντας τις πιθανότητες επιβίωσης.
Η Εκπαίδευση από Νωρίς: Κλειδί για μια Υποστηρικτική Κοινωνία
Η ενίσχυση της δημόσιας ενημέρωσης ξεκινά από την εκπαίδευση. Μαθήματα πρώτων βοηθειών, ΚΑΡΠΑ και σωστής χρήσης του αριθμού 166/112 στα σχολεία δεν είναι πολυτέλεια· είναι επένδυση σε μια γενιά πολιτών που γνωρίζει πώς να αντιδράσει σωστά σε μια κρίση. Φανταστείτε ένα παιδί που μαθαίνει να αναγνωρίζει σημάδια καρδιακής ανακοπής ή αναπνευστικής δυσχέρειας· χρόνια μετά, αυτό το παιδί θα γίνει γονιός ή εργαζόμενος που μπορεί να σώσει ζωές, πριν ακόμη φτάσει το ασθενοφόρο.
Παράλληλα, η ενημέρωση μπορεί να ενισχυθεί μέσα από ανοιχτές ημέρες σταθμών του ΕΚΑΒ και δημόσιες επιδείξεις. Η συμμετοχή των πολιτών σε τέτοιες δραστηριότητες τους επιτρέπει να δουν τον διασώστη ως επαγγελματία υγείας με εκπαίδευση και δεξιότητες, όχι απλώς ως «οδηγό ασθενοφόρου». Η οπτική επαφή με τον εξοπλισμό, τα οχήματα και τις διαδικασίες ενισχύει την εκτίμηση για το έργο του προσωπικού και μειώνει παρανοήσεις ή υπερβολικές προσδοκίες.
Κοινωνικά Δίκτυα και Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης: Σύμμαχοι στην Προβολή
Στη σημερινή εποχή, τα κοινωνικά δίκτυα και τα μέσα ενημέρωσης αποτελούν καθοριστικά εργαλεία για την αλλαγή αντίληψης. Το ΕΚΑΒ μπορεί να αξιοποιήσει ψηφιακές πλατφόρμες για:
Εκπαιδευτικό περιεχόμενο: σύντομα βίντεο ή γραφικά που δείχνουν πότε και πώς πρέπει να καλούμε το 166/112, πώς γίνεται η ΚΑΡΠΑ, ή ποια είναι τα σωστά βήματα σε ένα τροχαίο.
Διαφάνεια: ενημέρωση του κοινού για συνθήκες κρίσης, καθυστερήσεις, ή επείγοντα περιστατικά που επηρεάζουν τη λειτουργία του συστήματος.
Διαδραστικές καμπάνιες: προβολή ιστοριών των διασωστών και των ασθενών τους, με στόχο να δημιουργηθεί ένα ανθρώπινο πρόσωπο της υπηρεσίας και να ενισχυθεί η κοινωνική υποστήριξη.
Παράλληλα, συνεργασία με τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά μέσα για αφιερώματα και εκπομπές σχετικά με την πρόληψη, την εκπαίδευση και τις καθημερινές προκλήσεις του ΕΚΑΒ ενισχύει την ορατότητα και την κατανόηση του κοινού.
Δημόσια Πρόσβαση σε Απινιδωτές: Κάθε Πολίτης Μπορεί να Σώσει Ζωές
Η τοποθέτηση AEΑ σε δημόσιους χώρους, με παράλληλη εκπαίδευση πολιτών στη χρήση τους, δημιουργεί μια «αλυσίδα επιβίωσης» όπου κάθε πολίτης γίνεται κρίσιμος κρίκος. Το ΕΚΑΒ μπορεί να ηγηθεί τέτοιων προγραμμάτων, συνεργαζόμενο με δήμους, σχολεία και επιχειρήσεις. Το αποτέλεσμα; Ταχύτερη αντιμετώπιση καρδιακών επεισοδίων και ταυτόχρονα ενίσχυση της δημόσιας εμπιστοσύνης στην υπηρεσία.
Η Κοινωνία ως Ενεργός Συνεργάτης
Η ενεργή συμμετοχή της κοινότητας μπορεί να γίνει πραγματικότητα μέσα από:
Εθελοντικά προγράμματα: υποστήριξη σε μη ιατρικές δράσεις ή εκδηλώσεις.
Ride-alongs (Η πρακτική “ride-along” επιτρέπει σε πολίτες να περάσουν μια βάρδια δίπλα σε διασώστες, παρατηρώντας την καθημερινότητά τους): περιορισμένος αριθμός πολιτών γνωρίζει την καθημερινότητα των διασωστών και μεταφέρει το μήνυμα στην κοινωνία.
Συμβουλευτικά όργανα: συμμετοχή πολιτών ή κοινοτήτων στη λήψη αποφάσεων για πολιτικές και προγράμματα, ενισχύοντας το αίσθημα ιδιοκτησίας και εμπλοκής.
Όταν η κοινωνία γίνεται συνεργάτης, η στήριξη μετατρέπεται σε ουσιαστική δύναμη για το σύστημα.
Πολιτικές Προτάσεις για Ενίσχυση του ΕΚΑΒ
Για να λειτουργήσει πλήρως το ΕΚΑΒ χρειάζονται συγκεκριμένες δράσεις:
Αύξηση προσωπικού και συνεχής εκπαίδευση: η επένδυση στους ανθρώπους είναι η μόνη βιώσιμη λύση.
Σύγχρονος εξοπλισμός και τεχνολογίες: κάθε όχημα και κάθε εργαλείο πρέπει να υποστηρίζει τις αυξημένες απαιτήσεις.
Συστηματική εκπαίδευση πολιτών: σχολεία, επιχειρήσεις, δήμοι και κοινότητες σε εθνικό επίπεδο.
Διαρκής επικοινωνία με το κοινό: χρήση ΜΜΕ και ψηφιακών πλατφορμών για ανοιχτή, διαφανή ενημέρωση.
Κίνητρα για συμμετοχή και εθελοντισμό: αναγνώριση και επιβράβευση των ενεργών πολιτών που συμμετέχουν.
Επίλογος
Η στήριξη του ΕΚΑΒ δεν είναι μόνο ηθική· είναι κοινωνική και πρακτική ανάγκη. Κάθε πολίτης που εκπαιδεύεται, κατανοεί και συμμετέχει, κάνει το σύστημα πιο αξιόπιστο και αποτελεσματικό. Το ΕΚΑΒ χρειάζεται συμμάχους, όχι θεατές. Όσο πιο γρήγορα το καταλάβουμε, τόσο περισσότερες ζωές θα σωθούν και τόσο πιο ισχυρή θα είναι η προνοσοκομειακή φροντίδα στην Ελλάδα.
Η στιγμή για δράση είναι τώρα: ενημέρωση, εκπαίδευση, συμμετοχή. Το ΕΚΑΒ σώζει ζωές· η κοινωνία μπορεί να κάνει το ίδιο.
Παναγιώτης Σπανός
